Чарговая хваля крызісу?

Еўра паляцеў долу – з 1,60 да 1,20 даляра за апошнія месяцы. Як і раней прадбачылася, Aмерыка вяртае пазіцыі сусветнага лідэра. Еўрапейская камуна пакуль ня здольная выпрацаваць жыцьцяздольную фінансавую сістэму. Германія і Францыя ня могуць і не жадаюць разлічвацца за бядак і няўмек –аграрыяў з поўдня Еўропы. Бельгія знаходзіцца на мяжы разводу паміж валонамі і фламанцамі. Фінансавыя цэнтры Еўропы – Швейцарыя і Англія, як і скандынавы, усё яшчэ ня лезуць у агульнаеўрапейскі хамут: занадта вялікі і абшар, занадта кволыя механізмы кантроля і прыняцця рашэнняў, каб рызыкаваць гістарычнымі здабыткамі нацыі.

Пачатак крызісу паклаў фінансавы крызіс у Грэцыі, калі краіна апынулася на мяжы дэфолту. Меры па жорсткім скарачэнні сацыяльных праграм і выдаткаў скарбу, само сабой непапулярныя сярод насельніцтва. Адбыліся шэраг хваляванняў, што яшчэ больш паглыбіла праблему ў вачах спекулянтаў і інвестараў, якім і трэба замуціць ва-дзічку дзеля тлустай рыб-кі. У такой сітуацыі воляй-няволяй, пасля месяца аднекванняў Германія пагадзілася стаць асноўным донарам новай ін-стытуцыі і фонду, якія б страхавалі ў будучым фі-нансавыя рызыкі агульнаеўрапейскай валюты. Але, як у нас кажуць, бяда ня ходзіць адна, звычайна па трое і з дубінкамі.

Падобна на тое, што абяцанне ўніфікацыі і больш-меньш зразумелых механізмаў рэгуліравання фінансавых рынкаў стварыла магчымасць і іншым сярэдняморскім краінам паспрабаваць скласці з сябе ярмо сацыяльных абавязкаў, пераклаўшы яго на прамыслова развітую поўнач. Апроч Грэцыі, аб сваіх жаданнях правесці кардынальныя рэформы заявілі Францыя, Італія, Партугалія і Іспанія. У цэлым яны па-вінны прывесці да скарачэння выдаткаў і дэфецытаў дзяржаўных скарбаў, павелічэння пенсіённага ўзросту, змяншэння рэгіянальных бюджэтаў, заробкаў і бонусаў фінансавай і дзяржаўнай эліты, змяншэння колькасці афшораў і «ўцекачоў ад падаткаў», скарачэння «залішніх» і мараторыя на стварэнне новых працоўных месцаў сярод бюджэтных спецыяльнасцяў. Больш таго, Іспанія заявіла аб аб’яднанні буйнейшых банкаў для паляпшэння іх рынкавых якасцяў. Гэта прывяло да чарговага ўдару па прэстыжы ўсёй Еўропы. А гэта, у сваю чаргу, стуканула па пастаўшчыках энэрганосьбітаў, паколькі спекулянты пераключыліся на набыццё заўсёды гарантаванага золата…

Перспектывы перахода на еўра нашых заходніх суседзяў зараз, мягка кажучы, адсоўваюцца на перспектыву. Літва працягвае імкнуцца больш-меньш паспяхова, але ім трэба стварыць больш-меньш жывую прамысловасць, чаму яны зараз і звязваюцца з беларускім машынабудаваннем. Пасля грэцкага крызісу Польшча завагалася, а тут яшчэ і навадненне. Латвія і так стаіць на мяжы дэфолту, бо не мае рэальнай эканомікі і жыве за кошт транзіту і крэдытаў. Праўда да 17 старых
удзельнікаў з 1 студзеня 2011 г. павінна далучыцца Эстонія. Што тут галоўнае – рэальная эканоміка ці палітычная дэманстрацыя сілы і рашучасці уладаў Еўразвязу – пытанне адкрытае. Так ці іначай, Старая Еўропа сама павінна разабрацца з праблемамі перш чым сажаць сабе на шыю чарговых нахлебнікаў, што б яны там сабе ня думалі.

Наш прагноз на будучае наступны: што б там не было – будзе лета. Пры ўсёй страхоцці, якое наганяюць СМІ, пертурбацыі на рынку прывядуць да ўзнаўлення дакрызіснай сітуацыі. Так ці іначай, а еўра засталося другой рэзервавай валютай для Кітая, Бразіліі, Карэі і Японіі. Спекулянты, само сабой, абагацяцца. Хто моцна хоча і робіць – той тое і атрымае. Бакс застанецца галоўнай валютай, а кошты на нафту вярнуцца да 70–80 даляраў за барэль. Гадоў за пяць еўра ўмацуецца за кошт непапулярных мер і структурызацыі фінансавых інстытутаў. Бо зараз гэта выгадна для ўсіх. Ну, а мы будзем весяліцца, пакуль маладыя!

Воўж