Алесь Аркуш

Нарадзіўся ў горадзе вялікіх амбіцыяў – Жодыне. Дакладней у мястэчку, якому лёсіла вырабляць самыя вялікія аўтамабілі ў Эўропе. У семь гадоў пачаў хадзіць у дзіцячую бібліятэку, што месьцілася ў вялікай драўлянай хаце. Раней у ёй жыў мясцовы поп, а побач стаяла царква, якую зьнесьлі неўзабаве пасьля майго зьяўленьня на сьвет. Менавіта ў гэтай хаце ў 1960 годзе й быў я таемна ахрышчаны.
Вучоба ў элітарным наргасе мяне пераканала, што быць бухгалтарам, эканамістам або нават банкірам – сьмяротная нуда.

У 24 гады ўзяў літаратурны псэўданім Алесь Аркуш.
У 27 гадоў з’ехаў на Полаччыну.
У 28 гадоў ажаніўся, стаў журналістам, выдаў сваю першую кнігу, займеў сына.
У 29 гадоў пачаў займацца ўласнай выдавецкай дзейнасьцю, заснаваў альманах “Ксэракс Беларускі”.
У 33 гады патрапіў у галоўную анталёгію беларускай паэзіі, стварыў Таварыства Вольных Літаратараў і выдавецкую суполку “Полацкае ляда”, стаў выдаўцом альманаха “Калосьсе” і старшынём арганізацыйнага камітэту літаратурнай прэміі “Гліняны Вялес”.
У 36 гадоў патрапіў у галоўную энцыкляпэдыю краіны.
У 42 гады напісаў словы да гімна горада Полацка.

АБЛОКІ

Я за аблокамі сачыў
І кожнаму даваў найменьне.
Цьвяліў вятрыска далячынь -
Імёнаў паскараў зьнікненьне.

Аблокаў большасьць найхутчэй
Зьнікала ў мройве далягляду.
Як несла іх далоў з вачэй!
Як гнаў вятрыска іх зацята!

Імёны нішчыў ён, але
У небе ўбачыў я аблокі.
І як вятрыска ні шалеў,
Яны трымалі дух высокі.

АДБІТКІ

Люстэрка трымае да ночы адбіткі:
Рахманыя, ветлыя, хіжыя твары.
І маюць яны, нават самы някідкі,
Імёны свае, як расьліны ў гербарыі.

А ноччу адбіткі пакінуць люстэрка,
Пасыплюцца долу - заб'юцца ўтрапёна,
Як соліды важкія з бомкай манеркі, -
І профілі згубяць дазваньня імёны.

СІВЫЯ ЛІСТЫ

Гэта роспач пісала, не я,
Гэты ліст напаўзмрочнай парою.
Гэта вецер віхурнага дня
Ліст прыбіў да магілы героя.

Хто яму прачытаў гэты ліст?
І няўжо тыя словы кранулі?
Бо ён жыў невядома калі,
Ў час далёкі: між дзідай і куляй.

Бо сплыло столькі рознай вады,
Неспакойна і сёньня герою...
Мне прыходзяць сівыя лісты,
Ды атрамант бярэцца крывёю.

Я САМ УБЫЧЫЎ

Не пазычай мне сваіх воч,
Я сам убачыў, не дзіця,
Сусьветаў бездань - калі ноч,
А калі дзень - мяжу жыцьця.

Яшчэ я ўбачыў птушкі сьлед,
Што на шляхох вятроў, аблок,
І як займаецца сусьвет,
Дзе панаваў мярцьвячы змрок.

І цуды дробныя - наўзбоч,
Не патрабуюць адкрыцьця.
Не пазычай мне сваіх воч,
Я сам убачыў, не дзіця.

ЗЛАЧЫННАЯ КРОПКА

Паставілі гіцалі кропку
Пасьля незавершаных спраў,
Падсунулі шчасьця падробку -
А Бог нас усіх пакараў.

І дзён засталося нямнога -
Ўжо золак гадуе агні.
А гіцалі просяць у Бога
Яшчэ тры апошніх рублі.

* * *

Над балотам захад сонца.
Пасярод, нібыта рана,
Багны дрогкае вакенца
Чырванее. За парканам
З трысьнягу, аеру, хлуду
Цішыня - як погляд Бога,
Быццам там чакаюць цудаў,
Ці даўно няма нікога.

ВАЛАЦУГА

Валацуга хаваецца ў нетры,
Зашываецца ў самы гушчар:
Не хапае для волі паветра,
Не хапае прастору для хмар.

Страшна там - на раўнюсенькім полі.
А які Валацуга бяз волі?