«Хто гэту кветку здабудзе, будзець мець усё, чаго толькі яго душа пажадае…»

Папараць-кветка – міфічная кветка, якая, паводле паданняў, расцвітае ў Купальскую ноч і прыносіць чалавеку незвычайнае шчасце.

Адмыслоўцы і літаратары спрабавалі звярнуцца да гісторыі папараць-кветкі і нават шукалі сцверджання яе цвіцення. Такія звесткі нібыта і трапляліся ў старых летапісах. Выказваліся нават меркаванні пра ўздзеянне кветкі на чалавека – адкрыццё энергетычных каналаў і паўстанне экстрасэнсорных здольнасьцяў.

У купальскую ноч, у самую поўнач яе, зацвітае на нейкае імгненне гэта папараць-кветка, прычым гарыць ярка, як агонь. Сцерагуць яе розныя нячыстыя духі і чэрці. Чалавек жа, атрымаўшы кветку, набывае незвычайнае шчасце. Заманліва гучыць – пайшоў, знайшоў, ладна яшчэ, не спалохаўся жахаў – і на табе, ужо шчаслівы.

Папараць-кветка дае незвычайныя, магутныя веды, бо чалавек тады пачынае разумець мову звяроў і птушак, словы і шапаценьне кожнага дрэўца і травінкі. Чалавек той ня проста можа весці з імі ўсімі гутарку, але і спасцігае схаваныя ад простых вачэй лекавыя ўласцівасьці зёлак, умее прадказаць надвор’е і адпаведна сплянаваць сваю дзейнасць. Умее лекаваць. Чуе плёткі сабакі з катом і даведваецца шмат цікавага пра сямейнікаў і суседзяў. Словам, яму адкрываецца ўвесь навакольны свет.

Праўда, у легендах скрозь апавядаецца пра скрайнюю небяспеку такіх пошукаў. Падкрэсліваецца, што пільнуе кветку чорт, а смельчаку падаецца, што паміж лапухоў сядзіць зялёная вужака з галавой пеўня, а ў паветры на рэшаце ляціць ведзьма, махае мятлой, за ёй ляцяць крылатыя каты, лягушкі на кароткіх нагах і ўсялякая нечысць. У іншых месцах ахоўваюць папараць змеі. Шлях з кветкаю поўніцца нежартоўнымі выпрабаваннямі і вадою, і агнём, і болем. Данесці да дому нямногім давялося. Расказваюць, адзін прынёс. Але дні праз тры знайшлі яго на тым жа месцы, куды за кветкай хадзіў: вісеў на асіне з вяроўкай на шыі.

Чалавек у імкненні спазнаць усе таямніцы і мову сусвету прэтэндуе на тое, каб стаць упоравень з самім Творцам, з Богам. І тады б парушылася зацверджаная ад пачатку іерархія, трэснуў бы усталяваны на пачатку свету касмічны парадак і наўкола завалодаў бы хаос. Старажытныя мудрацы сказалі б проста: што дазволена Юпітэру, не дадзена быку. Можна сказаць і трошку інакш – чалавек прэтэндуе на магчымасць зазірнуць у той свет і атрымаць адтуль яму неналежнае. Папараць-кветка самім фактам свайго існавання або незацвітаньня беражэ мяжу паміж светамі.

У абсалютнай бальшыні легендаў чароўная кветка трапляе чалавеку па-за ягонай воляй і намерамі. Гаворка ідзе часцей пра тое, як згубілася ў чалавека жывёліна ды ён пайшоў шукаць яе ў лес. А там, сярод папараці, і ўпалі яму незвычайныя пялёсткі ў лапаць, ад чаго чалавек не толькі сваю жывёлу знайшоў, але і наслухаўся рознага ад лясных насельнікаў. Толькі ж, пераабуўшыся ды памяняўшы лапці, згубіў ён і свае надзвычайныя здольнасці.

Неаднаразова даводзілася чуць, што шукаць гэту кветку ідуць з мэтай убачыць там свайго суджанага. Для гэтага голаму трэба было сядзець у зарасьцях папаратніку і чакаць паўночы. З расказу аднаго смельчака – убачыў ён сваю, як ён пасмяяўся, «крываногую Зінку», але наўкола так страшна свішчэла, верашчэла і палохала, што ён ледзь дабег дадому. Іншыя ж даво-дзяць, што шукаць тую папараць хадзілі хлопец з дзяўчынаю разам. І няма ў гэтым ніякай супярэчнасьці – бо адшукаць сваё каханьне, блізкага і дарагога чалавека – найвялікшы дар і шчасьце, многа разоў большыя якога б ні было багацця.

Жадаем Вам ў Купальскую ноч усё ж знайсці сваю папараць-кветку!

Алена Пашкоўская