лікбез
Вадохрышча (Хрышчэнне, Кшчэнне, Богаяўленне) – апошняе свята каляднага цыклу. Гэта быў дзень завяршэння Калядаў (19 студзеня н. ст.).
Хрысціянская рэлігія звязвае Вадохрышча з хрышчэннем Ісуса Хрыста Іаанам Хрысціцелем на рацэ Ярдані са з'яўленнем усіх асобаў Святой Тройцы. На Вадохрышча ў храмах адбываецца асвячэнне вады, якую некалі бралі з бліжэйшага вадаёма (у гэты дзень усе вадасвятныя месцы называліся “Ярданямі”).
14 лістапада нашы продкі ўшаноўвалі Кузьму ды Дзем’яна. У некаторых раёнах на Кузьмінкі святкавалі першую сустрэчу зімы: «Не закаваць зіме раку да Кузьмы», «Калі Кузьма закуе, дык Міхайла раскуе (часта 21 лістапада бывае адліга)».
Здаўна на Беларусі адзін з восеньскіх дзён прысвячаўся ўспамінам пра памерлых продкаў. У гэты дзень гатавалі рытуальныя стравы, у некаторых мясцовасцях хадзілі на могілкі. Называўся ён – Дзяды. Адзначаюць Дзяды і сёння (афіцыйная дата – 2 лістапада).
Адкрыццё выставы «Вясельле: традыцыі і сучаснасьць» адбылося 14 кастрычніка – на свята Пакроў. Раней казалі, што зіма закрывае лета, а Бог пячатае зямлю пасля Пакрова, і да вясны ніхто не можа знайсці скарбаў.
На Віцебшчыне існаваў звычай пячы на свята пірог і абыходзіць з ім усе гаспадарчыя будыніны, прыкладаючы да кожнае страхі, каб буры, што пачынаюцца ад Пакрова, не разбуралі стрэхі.
Кожны з вас, паважанае спадрства, хоць аднойчы ў жыццi бываў на старым млыне. Такiя ёсць не толькi ў кожнай вобласцi, але i ў кожным раёне, многiх вёсках. Карацей, там, дзе людзi спрабавалi перагарадзiць мясцовыя рэчкi цi азёры, каб прымусiць iх працаваць на сябе. Гэта цяпер у гарадах дзейнiчаюць магутныя хлеба-камбiнаты, хлебазаводы, пякарнi рознай магутнасцi. А ў мiнулым стагоддзi сяляне будавалi млыны на рэках ды азёрах.